«Υπάρχουν άνθρωποι που δεν τόλμησαν να ζήσουν από υπερβολική ευαισθησία.» Γιώργος Σεφέρης
Ο Γιώργος Σεφέρης, ένας από τους σημαντικότερους Έλληνες ποιητές και διανοητές του 20ού αιώνα, αγγίζει με λιγότερες λέξεις μεγάλες αλήθειες. Τα λόγια του:
«Υπάρχουν άνθρωποι που δεν τόλμησαν να ζήσουν από υπερβολική ευαισθησία. Η ευαισθησία, για να είναι χρήσιμη, πρέπει να συντροφεύεται από ανάλογη δύναμη»
αποτελούν μια βαθιά ανάλυση της ανθρώπινης ψυχής και των δυνατοτήτων της.
Η ευαισθησία ως δώρο και κατάρα
Η ευαισθησία είναι μια διπλή όψη του νομίσματος. Από τη μια, προσδίδει βάθος στην αντίληψη του κόσμου, επιτρέποντας στον άνθρωπο να νιώθει πιο έντονα, να αντιλαμβάνεται τις λεπτές αποχρώσεις της ζωής και να συνδέεται με τους άλλους σε ένα πνευματικό επίπεδο. Από την άλλη, όταν η ευαισθησία γίνεται υπερβολική, μπορεί να μετατραπεί σε φόβο και σε αναστολή.
Υπάρχουν άνθρωποι που, λόγω της ακραίας ευαισθησίας τους, φοβούνται να ζήσουν πλήρως. Φοβούνται τον πόνο, την αποτυχία, την απόρριψη ή ακόμη και τη δική τους μεγαλύτερη δυνατότητα. Έτσι, υποχωρούν, αποσύρονται ή ζουν μια ζωή μισής έντασης, μισής παρουσίας.
Η ανάγκη της εσωτερικής δύναμης
Ο Σεφέρης υπογραμμίζει ότι η ευαισθησία δεν αρκεί από μόνη της. Για να γίνει πραγματικά χρήσιμη, πρέπει να συνδυαστεί με δύναμη. Αυτή η δύναμη δεν είναι βία ή σκληρότητα, αλλά η ικανότητα να διαχειριζόμαστε ό,τι μας φέρνει η ευαισθησία.
– Δύναμη ως θάρρος: Η ικανότητα να αντιμετωπίζουμε τον πόνο, τις απογοητεύσεις και τις αβεβαιότητες χωρίς να σπάμε.
– Δύναμη ως αυτογνωσία: Το να γνωρίζουμε τα όρια μας και να μην επιτρέπουμε στην ευαισθησία να μας παραλύει.
– Δύναμη ως δημιουργικότητα: Η μετατροπή της ευαισθησίας σε τέχνη, σε δράση, σε συμπόνια και αγάπη.
Ποιος είναι ο κίνδυνος χωρίς αυτή τη δύναμη;
Χωρίς ισορροπία, η ευαισθησία μπορεί να οδηγήσει σε:
– Παράλυση: Ο φόβος της πληγής εμποδίζει κάθε πρωτοβουλία.
– Θυματοποίηση: Ο ευαίσθητος άνθρωπος μπορεί να γίνει θύμα των συναισθημάτων του ή των άλλων.
– Απομόνωση: Η φυγή από τη ζωή λόγω της υπερβολικής ευπάθειας.
Πώς μπορούμε να ενισχύσουμε τη δύναμη μας;
- Αποδοχή: Το να δεχόμαστε ότι η ευαισθησία είναι μέρος μας, αλλά όχι ολόκληρη η ταυτότητά μας.
- Προσγείωση: Μέσω της πράξης, της δημιουργίας, της συμμετοχής στον κόσμο.
- Συναισθηματική υγιεινή: Το να μην επιτρέπουμε στα συναισθήματά μας να μας κατακλύζουν, αλλά να τα διαχειριζόμαστε με συνείδηση.
Ο Σεφέρης μας θυμίζει ότι η ζωή απαιτεί τόσο ευαισθησία όσο και αντοχή. Η πραγματική ζωή δεν είναι ούτε η απόλυτη τόλμη χωρίς συναίσθημα, ούτε η απόλυτη ευαισθησία χωρίς δράση. Είναι η ισορροπία των δύο. Μόνο έτσι η ευαισθησία γίνεται όπλο και όχι εμπόδιο, μια πηγή ζωής και όχι φυγής.
Μιχάλης Γρηγορίου